Jak dostać zezwolenie na sprzedaż alkoholu w 2026?

Zezwolenie na sprzedaż alkoholu (potocznie nazywane koncesją na alkohol — formalnie jednak prawo nie zna tu „koncesji", tylko „zezwolenie") wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy dla lokalizacji punktu sprzedaży. Warunki wydania opisuje ustawa z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. O wydaniu decydują także przepisy gminne — rada gminy może ograniczać m.in. liczbę punktów sprzedaży oraz zasady usytuowania miejsc sprzedaży na terenie gminy.

Rodzaje zezwoleń i podstawowe opłaty

Są trzy rodzaje zezwoleń, różniące się rodzajem sprzedawanego alkoholu. Podstawowe opłaty roczne na 2026 r. (dla przedsiębiorcy rozpoczynającego działalność lub przy obrocie poniżej progu) wynoszą:

• A — napoje do 4,5 % alkoholu oraz piwo — 525 zł,
• B — napoje powyżej 4,5 % do 18 % alkoholu (bez piwa) — 525 zł,
• C — napoje powyżej 18 % alkoholu — 2 100 zł.

Zezwolenia dzielą się też ze względu na miejsce spożycia: w miejscu sprzedaży (gastronomia — lokale, restauracje, bary) i poza miejscem sprzedaży (sklepy detaliczne).

Opłata gdy przekroczysz próg obrotu

Jeżeli w poprzednim roku wartość sprzedaży napojów alkoholowych przekroczyła określony próg, opłata liczona jest procentowo od rzeczywistej wartości sprzedaży (art. 11¹ ustawy):

• A — próg 37 500 zł → opłata 1,4 % wartości sprzedaży,
• B — próg 37 500 zł → opłata 1,4 % wartości sprzedaży,
• C — próg 77 000 zł → opłata 2,7 % wartości sprzedaży.

Oświadczenie i terminy płatności

Do 31 stycznia każdego roku przedsiębiorca składa w urzędzie gminy oświadczenie o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych za poprzedni rok. Na tej podstawie obliczana jest opłata na rok bieżący.

Opłatę można wnieść jednorazowo do 31 stycznia lub w trzech równych ratach — do 31 stycznia, 31 maja i 30 września. Niedotrzymanie terminu może skutkować wygaszeniem zezwolenia.

Wniosek o zezwolenie — co zawiera

Wniosek składa się do urzędu gminy (miasta) właściwego dla lokalizacji punktu sprzedaży — osobiście, pocztą lub elektronicznie przez biznes.gov.pl / ePUAP, podpisany profilem zaufanym lub podpisem kwalifikowanym.

Wniosek powinien zawierać:

• oznaczenie rodzaju zezwolenia (A, B, C),
• dane przedsiębiorcy: nazwę (firmę), siedzibę i adres, NIP oraz numer w KRS lub wpis do CEIDG,
• przedmiot działalności gospodarczej,
• adres punktu sprzedaży oraz adres punktu składowania napojów alkoholowych.

Do wniosku dołącza się:

• dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu (umowa najmu, akt własności itp.),
• pisemną zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży mieści się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym,
• decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (Sanepidu) zatwierdzającą zakład do obrotu żywnością i żywieniem.

Nowość od 1 stycznia 2026 r. — do wniosku o zezwolenie na sprzedaż poza miejscem sprzedaży (sklep) dołącza się dodatkowo szkic, zdjęcie lub mapę punktu sprzedaży z zaznaczeniem wejść. Pozwala to urzędowi zweryfikować zachowanie wymaganej odległości od obiektów chronionych (np. szkół, przedszkoli, obiektów kultu religijnego), których listę i minimalną odległość ustala rada gminy.

Jeżeli wniosek ma braki formalne, urząd wzywa do ich uzupełnienia — na co przedsiębiorca ma 7 dni od otrzymania wezwania. W razie odmowy wydania zezwolenia przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni.

Opłatę za pierwszy rok wnosi się przed odbiorem zezwolenia, po pozytywnej decyzji — potwierdzenie wpłaty należy przedstawić w urzędzie gminy.

Uwaga! Na sprzedaż papierosów i wyrobów tytoniowych nie potrzeba zezwolenia ani koncesji (choć przedsiębiorca musi spełnić odrębne wymogi, m.in. związane z unijnym systemem Track & Trace).